حملونقل عمومي معضل بزرگ و پيچيده شهرهاي بزرگ دنياست.
گسترش معابر شهري و بزرگراهسازي در دهههاي 70و80 ميلادي نهضتي بزرگ در ميان شهرهاي بزرگ بهوجود آورد اما با گسترش شهرها و ازدحام خودروها خيلي زود بزرگراهها در شهرها به شاهراههايي بدل شدند كه مملو از خودروها بودند. از ابتداي دهه 90 مسئولان شهرها بهتدريج به فكر گسترش حملونقل عمومي در شهرهاي بزرگ افتادند.
تلاش متفكران عرصه شهرنشيني بر اين بود تا حملونقل را از حوزه عمومي شهر خارج كنند. اما بزرگراهها و معابر گسترده شهري كه هر روز عرصهاي از شهر را بهخود ميگرفت اين امكان را از آنان ربود. بنابراين خيلي زود آنان به اين نتيجه رسيدند كه هم براي ايجاد معابري جديد و هم بازگرداندن روح زندگي به شهر، بخش عمدهاي از حملونقل درونشهري را به زير زمين منتقل كنند. مترو بزرگترين مصداق اين نظر بود اما تونلهاي بزرگ شهري بهتدريج با تكيه بر اين نظريه در شهرهاي بزرگ جهان گسترش يافت و به رؤياي شهرسازان تحقق بخشيد كه حملونقل بايد به زير پوست شهر منتقل شود.
تونل توحيد بعد از تونل رسالت دومين اقدام مديران شهري براي تحقق اين نظريه است؛ اينكه فضاي بيروني شهر در اختيار زندگي شهروندان قرار گيرد و بخشي از حملونقل به زير زمين برده شود. اگرچه اين تلاشها با احداث تونلهايي مانند اميركبير، نيايش- صدر و حتي امام علي(ع) در آينده رنگي جدي بهخود ميگيرد اما تونل توحيد شايد نقطه عطف تلاش مديران شهري براي بردن خودروها به زير عرصه شهري است. در اين ارتباط،گفتوگويي را با پروفسور واگنر ترتيب دادهايم كه از نظرتان ميگذرد:
تونل توحيد در مقايسه با تونلهاي پيشرفته اروپايي در چه سطحي قرار دارد؟
بهدليل واقع شدن اين منطقه در قلب شهر تهران، تونل توحيد داراي جايگاه استراتژيك و مهمي است و به حق ميتوان گفت كه اين سازه موجب خلاصي شهروندان از فشار ترافيك فشرده در پايتخت ايران خواهد شد.
وقتي درصدد مقايسه تونل توحيد با تونلهاي مشابه در مناطق شهري اروپا مثل پاريس، مادريد و وين برميآييم، ميتوانيم مدعي شويم كه تونل توحيد در زمره تونلهاي زيرزميني پيشرو و برتر شهري دنياست و به راستي ميتوان آن را نقطه عطفي در تاريخ تونلسازي مدرن به حساب آورد.
از نظر فني سازه تونل طوري طراحي شده است كه بسيار ايمن است. از نظر مهندسي به لحاظ برخورداري تونل از سيستم تهويه مناسب، دارا بودن 3 لاين مجزا و يك لاين اورژانس، در هر جهت شرايط ايمن و آساني براي استفادهكنندگان تونل از شمال به جنوب و از جنوب به شمال فراهم شده است.
سرعت احداث تونل توحيد را چگونه ارزيابي ميكنيد و آيا ميتوان محدوده زمان شروع و خاتمه طرح را بهعنوان يك ركورد در مقوله تونلسازي به حساب آورد؟
از آنجايي كه هر تونل تحت شرايط خاص خود از لحاظ ژئومتري، ژئولوژي و ژئومكانيك ساخته ميشود، بايد تونلها را نسبت به وضعيتي كه در منطقه احداث دارند، سنجيد. البته طي چندين دهه تاريخ طولاني تونلسازي، ركوردهاي متعددي به ثبت رسيده است و پس از پايان ساخت هر تونل ركورد زماني آن به ثبت ميرسد كه موسوم به record tunnels است اما در يك نگاه كلي ميتوان گفت تونل توحيد يكي از ركوردداران مبحث تونلسازي در دنيا خواهد بود.
با توجه به سست بودن خاك محدوده، ايمني تونل و سيستم به كار گرفته شده براي نگهداري سازه را مناسب ميدانيد؟
پس از بازديدهاي مكرر از محل احداث تونل توحيد در مراحل مختلف حفاري و نصب حائل براي حمايت از خاك سست بايد بگويم ساخت تونل توحيد تحت اصول پذيرفتهشده كنوانسيون روشهاي تونلسازي ساخته شده و مورد تاييد انجمن بينالمللي تونلسازي (ITA) است. با درنظر گرفتن اين ملاحظات، تونل توحيد هم در مرحله ساخت و هم به هنگام بهرهبرداري امن و ايمن است.
با توجه به اينكه امور فني تونل تماما توسط مهندسان و كارشناسان ايراني انجام پذيرفته، سطح دانش و ظرفيتهاي مهندسي ايرانيان در تونلسازي را چگونه ديدهايد؟
پيچيدگي خاصي در مديريت فني احداث تونل وجود دارد زيرا از طرفي ماهيت مهندسي تونل و از طرف ديگر نوع مهندسي ژئوتكنيكي، چنين شرايطي را ايجاب ميكند. مديران تونلسازي بايد در شناخت رفتار زمين در هنگام حفاري و حائلگذاري بهويژه در خاكهاي سست در محيط شهري تبحر داشته باشند.
احداث تونل توحيد براي مهندسان ايراني يك چالش به حساب ميآمد اما آنها بالاخره توانستند با اتكا به دانش فني و ظرفيتهاي مهندسي متخصصان خود بر آن چالش فائق آيند و از اين نظر بايد به آنها تبريك گفت.
مخارج و هزينههاي تونلهاي اين چنيني در اروپا و جهان چگونه است و منابع مالي معمولا از كجا تامين ميشود؟
هزينه كارهاي عمراني در كشورهاي مختلف اروپا از كشوري به كشور ديگر اندكي متفاوت است. طي بحرانهاي اخير اقتصادي (سالهاي2008 و 2009) اغلب كشورهاي آسيبديده از ركود سعي كردند به جاي كاهش هزينههاي سازندگي، بودجه كارهاي عمراني را به سمت زيرساختها سوق دهند. بودجه اين سرمايهگذاريها بهصورت عام، در سازههاي زيرزميني بهطور اخص از محل وامهاي دولت به سرمايهگذاريهاي مستقيم دولت به انجام ميرسد.
آيا مشابه تونل توحيد در كشورهاي ديگر را بازديد كردهايد؟
با درنظر گرفتن اندازه شهر تهران و در مقايسه با شهرهاي ديگر در ساير نقاط جهان، بايد به اين نتيجه رسيد كه اغلب تونلهاي جادهاي بخشي از حلقه جادهاي داخلي يا بيروني شهر به حساب ميآيند.
تونلهاي جادهاي شهري كه من آنها را بازديد كردهام و مشابه تونل توحيد بودهاند، در شهرهاي پكن، مسكو، سائوپائولو، مادريد، وين، پاريس، مونيخ و... واقع شدهاند.
نقش تونل توحيد در بهبود وضعيت ترددهاي درونشهري و روانشدن حركت شريانهاي شهري چيست؟ تونل توحيد نسبت به پل چه مزايا و معايبي دارد و آيا در محدوده مورد نظر احداث تونل توجيه بهتري نسبت به احداث پل داشته است؟
استفاده از حلقههاي جادهاي شهري راه حل مناسبي براي خلاصي از شرايط ناهنجار و فشار ترافيكي است، بهويژه در مكانهايي كه بتوان خط ارتباطي بين مبدأ و مقصد احداث كرد اما تصميم بر سر اينكه در يك منطقه شهري تونل يا پل احداث شود، به شرايط خاص پروژه بستگي دارد. پلهاي درونشهري، سازههايي سنگين، پرسروصدا و آلاينده محيطزيست هستند درصورتي كه تونلها ديد بروني ندارند و در ديد نيستند.
اصولا سرمايهگذاري در تونل و سرمايهگذاري در پل با هم قابل قياس نيستند. احداث تونل هرگز صرف هزينه به حساب نميآيد بلكه هميشه از آن به سرمايهگذاري برگشتپذير تعبير ميشود. در مورد تونل توحيد، هيچ مزيت يا برتري در احداث يك پل به جاي تونل متصور نيست؛ همانگونه كه در شهرهاي ديگر ميتوان ديد، يك پل ممكن است اراضي و محيطزيست با ارزش شهري را نابود كند اما تونل چنين معايبي ندارد.
تونل توحيد، نقطه عطف پروژههاي مدرن شهري
توسط
morteza2001 93 روز قبل
(http://hamshahrionline.ir)
کسانی که به این مطلب رای دادهاند
مهندس یک پورتال علمی است که با هدف ایجاد فضایی مناسب جهت اشتراک محتوای علمی به زبان فارسی راه اندازی شده است. با عضویت در آن میتوانید مطالبتان را با دیگر کاربران به اشتراک بگذارید. لینک به مقالات، سایت ها و وبلاگ های غیرتجاری آزاد است
نظر ها